اگر دستگاه چیلر شما هم مدتی است که مثل گذشته خنک نمیکند یا متوجه دمای غیرعادی بدنه آن شدهاید، احتمالاً با یکی از رایجترین مشکلات سیستمهای سرمایشی روبرو هستید. بالا رفتن دمای این قطعه حساس، زنگ خطری جدی است که اگر به موقع به آن رسیدگی نکنید، میتواند هزینههای سنگینی روی دستتان بگذارد و کل سیستم را از کار بیندازد. پیدا کردن دقیق علت داغ شدن کمپرسور چیلر اولین و مهمترین قدم برای نجات دستگاه و پیشگیری از سوختن موتور آن است. برای بررسی تخصصی این مشکل و شناخت راهحلهای کاربردی آن در ادامه این مقاله همراه ما در آراد تهویه باشید.
در پاسخ به اینکه کمپرسور چیلر چیست، کمپرسور مهم ترین بخش چیلر است و کار اصلی آن به حرکت درآوردن گاز مبرد در کل سیستم است. این قطعه، گاز کمفشار را از اواپراتور میگیرد، آن را فشرده میکند تا فشار و دمایش بالا برود و سپس به سمت کندانسور میفرستد تا چرخه خنکسازی کامل شود. بدون کارکرد درست این قطعه، دستگاه هیچ سرمایشی تولید نمیکند. کمپرسورها انواع مختلفی دارند که با توجه به نیاز پروژه انتخاب میشوند؛ برای مثال در ظرفیتهای بالا و مصارف سنگین، معمولاً چیلر اسکرو صنعتی به کار میرود که به خاطر نوع طراحیاش، عملکرد بسیار خوب و مداومی دارد.
داغ شدن بیش از حد این قطعه حیاتی میتواند نشانه وجود یک نقص فنی در کل سیستم سرمایش باشد. دلایل داغ شدن کمپرسور چیلر به عوامل زیادی بستگی دارد که در ادامه این موارد را با هم بررسی میکنیم:
| علت | توضیحات |
| ۱. کمبود یا نشتی گاز مبرد | مبرد کم باعث کارکرد طولانیتر و تحمل فشار بیشتر توسط کمپرسور و در نتیجه تولید گرمای شدید میشود. |
| ۲. گرفتگی و انسداد در مسیر مبرد | کثیفی یا رسوب در فیلتر درایر و لولهها، مانع حرکت مبرد شده و فشار کاری و دمای کمپرسور را بالا میبرد. |
| ۳. ضعف در گردش هوای اطراف کندانسور | کثیفی فینها یا خرابی فن کندانسور مانع دفع گرما شده و مستقیماً باعث داغ شدن کمپرسور میشود. |
| ۴. افت کیفیت یا کم شدن روغن | کاهش سطح یا کیفیت روغن باعث بالا رفتن اصطکاک قطعات متحرک و تولید حرارت شدید در بدنه میشود. |
| ۵. خرابی سیستم خنککننده داخلی | کار نکردن پمپ آب، کثیفی کویلها یا نبود جریان هوا در مدار خنککننده اختصاصی، دما را افزایش میدهد. |
| ۶. عدم سرویس و نگهداری منظم چیلر | جدی نگرفتن سرویس دورهای باعث انباشته شدن ایرادهای کوچک و وارد شدن فشار سنگین و مداوم به کمپرسور میشود. |
| ۷. بروز ایرادهای الکتریکی و مدار کنترلی | اتصالات شست، نوسان ولتاژ و خرابی کنتاکتورها یا رلهها موجب کشیدن جریان اضافی و داغی سیمپیچها میشود. |
| ۸. نقصهای مکانیکی در قطعات داخلی | سایش قطعات، خرابی سوپاپها و فرسودگی یاتاقانها اصطکاک داخلی را بالا برده و انرژی را به صورت گرما تلف میکند. |
| ۹. کثیف شدن کویلهای اواپراتور یا کندانسور | نشستن رسوب و گردوخاک روی کویلها مثل عایق عمل کرده و کمپرسور را مجبور به کارکرد طولانی و سخت میکند. |
| ۱۰. خرابی یا عدم تنظیم دقیق شیر انبساط | تنظیم نبودن شیر باعث بازگشت گاز بیش از حد داغ یا مایع مبرد به کمپرسور و صدمه حرارتی به آن میشود. |
زمانی که گاز مبرد به دلیل وجود نشتی یا شارژ غیراستاندارد کم میشود، کمپرسور مجبور است برای خنک کردن محیط زمان بیشتری کار کند و فشار زیادتری را تحمل کند. این فشار مداوم باعث تولید گرمای شدید در دستگاه میشود. اگر چیلر در این وضعیت به کار خود ادامه دهد، سیمپیچهای آن میسوزند و خسارت سنگینی به بار میآید. این موضوع بهخصوص در تجهیزات حساس مثل چیلر برای کارخانه روغن اهمیت زیادی پیدا میکند، چون توقف دستگاه فرآیند تولید را مختل خواهد کرد.
طبق تجربه یکی از مشتریان ما: «تابستان سال گذشته، مدیریت یک کارخانه تولید روغن با ما تماس گرفتند و اعلام کردند که سرمایش سیستم به شدت افت کرده و بدنه کمپرسور به شدت داغ شده است. پس از اعزام فوری تکنسینها به محل، مشخص شد که دستگاه به دلیل یک نشتی ریز در لولههای مسی، بیش از نیمی از گاز مبرد خود را از دست داده بود. متاسفانه به دلیل دیر خاموش کردن سیستم، استرس حرارتی مداوم به سیمپیچها آسیب زده بود که اگر تنها چند ساعت دیگر دستگاه در آن وضعیت کار میکرد، کمپرسور کاملاً میسوخت و خط تولید کارخانه روزها متوقف میشد. ما بلافاصله محل نشتی را ترمیم و گاز را استاندارد شارژ کردیم تا سیستم به راندمان اولیه برگشت.»
کثیفی، تجمع رسوب، سفت شدن روغن یا وجود ناخالصی در بخشهایی مثل فیلتر درایر و لولههای مویین، جلوی حرکت راحت گاز را میگیرد. در این حالت کمپرسور باید با قدرت و فشار بسیار بیشتری کار کند تا مبرد را از این موانع عبور دهد. این تلاش اضافه، دمای داخلی قطعه را خیلی سریع بالا میبرد و حتی میتواند به قطعات مکانیکی آسیب جدی بزند.
کندانسور وظیفه دارد گرمای سیستم را به هوای بیرون منتقل کند. اگر فینها و لولههای کندانسور به خاطر گردوخاک و آلودگی محیط کثیف شوند یا فن دستگاه به دلیل خرابی موتور و شل شدن تسمه درست نچرخد، گرما داخل سیستم میماند. این اتفاق مستقیماً باعث داغ شدن گاز مبرد و در نهایت داغ شدن شدید کمپرسور میشود. این مشکل در دستگاههای کوچکتر مثل مینی چیلر نیز به دلیل فضای محدودتر بسیار شایع است.
روغن در مدلهای مختلف مثل چیلر اسکرو وظیفه روانکاری قطعات متحرک، کم کردن اصطکاک و کمک به خنک شدن دستگاه را بر عهده دارد. اگر مقدار روغن به خاطر نشتی کم شود یا کیفیت آن به دلیل کارکرد زیاد، ورود ذرات کثیف و رطوبت از بین برود، اصطکاک قطعات بالا میرود. این اتفاق نهتنها بدنه کمپرسور را بشدت داغ میکند، بلکه بعد از مدتی باعث ساییدگی و قفل شدن کامل قطعات داخلی آن میشود.
بعضی از کمپرسورها در دستگاههای بزرگتر مثل چیلر تراکمی صنعتی، برای خنک شدن یک مدار آب اختصاصی همراه با پمپ، کویل و رادیاتور دارند. اگر پمپ این مدار خراب شود، جریان آب متوقف شده و گرمای کمپرسور دفع نمیشود. همچنین کثیف شدن کویلها یا نبود فضای کافی برای جریان هوا در اطراف رادیاتور و فنها، مانع خنک شدن کمپرسور میشود و دمای آن را بالا میبرد.
به نقل از مجموعه آی پی امداد:
عدم سرویس دوره ای سیستم چیلر مانند تمیزکاری کندانسور و بررسی سطح روغن و همچنین عدم تعویض فیلترهای روغن و هوا باعث ایجاد اختلال در عملکرد کمپرسور و بالا رفتن دمای آن می شود.
وجود اتصالهای شل یا زنگزده در ترمینالها باعث ایجاد مقاومت و تولید گرمای زیاد میشود. همچنین نوسان یا پایین بودن ولتاژ ورودی، موتور کمپرسور را مجبور میکند تا برای کارکردن، جریان برق بیشتری بکشد که این جریان اضافه سیمپیچها را داغ میکند. خراب شدن قطعاتی مثل استارت، کنتاکتور یا رلهها نیز باعث روشن ماندن مداوم یا کارکرد غیرعادی دستگاه شده و به کمپرسور فشار حرارتی وارد میکند.
ساییده شدن قطعات، فرسودگی یاتاقانها، خراب شدن سوپاپها یا تراز نبودن آنها معمولاً به خاطر کارکرد طولانیمدت یا روغنکاری ضعیف اتفاق میافتد. در این وضعیت، اصطکاک قطعات داخل کمپرسور شدیداً بالا میرود و به جای کارایی مفید، انرژی به شکل گرما تلف میشود. این موضوع دمای قطعات را به شدت بالا میبرد و در نهایت باعث قفل شدن کامل موتور میشود.
اواپراتور گرما را از آب یا هوا میگیرد و کندانسور این گرما را به بیرون پس میدهد. وقتی روی سطح این کویلها لایهای از گردوخاک، رسوب یا جلبک مینشیند، مانند یک عایق عمل کرده و جلوی جابجایی درست گرما را میگیرد. در نتیجه کمپرسور مجبور میشود برای جبران این افت راندمان، ساعتهای طولانیتر و با فشار بیشتری کار کند که همین امر باعث داغ شدن بدنه آن میشود.
شیر انبساط وظیفه دارد میزان ورود مبرد به اواپراتور را کنترل کند. اگر این شیر به دلیل خرابی حسگر یا تنظیم نبودن، کمتر از حد نیاز باز شود، گاز مبرد در مسیر بیش از حد داغ میشود و این گاز داغ به کمپرسور برمیگردد که نتیجه آن بالا رفتن شدید دمای دستگاه است. از طرف دیگر، اگر شیر زیاد باز باشد، مایع مبرد به سمت کمپرسور پس میزند که این حالت هم باعث صدمه مکانیکی و داغ شدن بدنه میشود.
وقتی با مشکل افزایش دمای کمپرسور مواجه میشوید، اقدام بهموقع میتواند جلوی سوختن کامل دستگاه و هزینههای سنگین بعدی را بگیرد. بهتر است در این وضعیت به نکات کلیدی زیر توجه جدی داشته باشید:
اولین و مهمترین قدم، قطع کردن برق چیلر است. ادامه کارکرد کمپرسور در دمای بالا، عایق سیمپیچها را از بین میبرد و موتور را کاملاً میسوزاند. پس قبل از هر کاری سیستم را خاموش کنید تا خنک شود.
دقت کنید که آیا از اطراف کمپرسور بوی سیمپیچ سوخته یا روغن داغ به مشام میرسد یا خیر. همچنین شنیده شدن صداهای ناهنجار مکانیکی نشاندهنده خرابی قطعات داخلی است که باید حتماً به تکنسین گزارش داده شود.
دمای بدنه در زمان بروز این مشکل بسیار بالا میرود و ممکن است باعث سوختگی شدید پوست شود. برای سنجش دما بهتر است از دماسنجهای لیزری استفاده کنید و به هیچ عنوان مستقیم به آن دست نزنید.
اگر خرابی به حدی باشد که نیاز به تعویض قطعات یا کل سیستم داشته باشید، انتخاب یک سیستم باکیفیت مثل چیلر ایرانی با پشتیبانی قوی یا گزینههای معتبری مانند چیلر ایتالیایی که استانداردهای بالایی در ساخت قطعات دارند، میتواند خیال شما را از بابت طول عمر قطعات راحت کند.
مجموعه آراد تهویه با سالها فعالیت مستمر در بازار تهویه مطبوع، انواع تجهیزات سرمایشی و گرمایشی را با هدف بهینهسازی مصرف انرژی و کیفیت بالا طراحی و عرضه میکند. ما در آراد تهویه با ارائه سبد کاملی از محصولات آماده همکاری در پروژههای مختلف هستیم تا مناسبترین راهکارهای مهندسی را به شما ارائه دهیم. اگر برای کارخانه یا کارگاه خود نیاز به راهاندازی سیستم سرمایشی دارید، میتوانید برای خرید چیلر صنعتی، چیلر اسکرال صنعتی و مدلهای مختلف چیلر اسکرال روی خدمات تخصصی ما حساب کنید.
برخی از مزایای خدمات ما:
برای دریافت مشاوره تخصصی، استعلام قیمت و کسب اطلاعات کاملتر، میتوانید از راههای ارتباطی زیر با ما در تماس باشید:
نادیده گرفتن علت داغ شدن کمپرسور چیلر، بزرگترین اشتباهی است که میتواند یک نقص کوچک الکتریکی یا مکانیکی را به یک فاجعه مالی تبدیل کند. واقعیت این است که موتور دستگاه شما هرگز بدون دلیل داغ نمیشود؛ بلکه این اتفاق یک پاسخ دفاعی یا واکنشی اجباری به اختلال در چرخه مبرد، کثیفی قطعات یا افت کیفیت روانکاری است. خاموش کردن سریع سیستم در زمان بروز مشکل و کمک گرفتن از چکلیستهای فنی برای عیبیابی، مرز بین یک سرویس ساده و تعویض کامل یک قطعه گرانقیمت را مشخص میکند. مراقبت مستمر و واکنش مناسب به تغییرات دمایی دستگاه، تضمینکننده دوام و کارکرد بینقص سیستم سرمایشی شما در طول سال خواهد بود.
بله؛ گرفتگی فیلتر درایر یا نشستن جرم و رسوب روی کویلهای اواپراتور و کندانسور، مسیر حرکت گاز و جابجایی گرما را بند میاره. این وضعیت فشار کاری دستگاه را خیلی بالا میبره و آخر سر باعث داغ شدن شدید موتور میشه.
بدون لفت دادن، فوراً برق اصلی دستگاه را قطع کنین. اگر کمپرسور با این دمای بالا به کارش ادامه بده سیمپیچهایش کاملاً میسوزه. بعد از خاموش کردن هم اصلاً به بدنه دست نزنین و بذارین سیستم کاملاً خنک بشه تا تعمیرکار از راه برسه.
بهترین کار اینه که قبل از شروع فصل گرما یا در یک برنامه منظم ۶ ماهه، فاکتورهای مهمی مثل سطح روغن، فشار مبرد و سلامت قطعات برقی را بررسی کنید. این سرویسهای دورهای نمیذارن ایرادهای کوچک جمع شوند و به دستگاه فشار بیارن.
